الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

49

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

مؤلف گويد : بنابراين كتاب فقه الرضا بايستى به خط كوفى نوشته شده باشد ، زيرا خط نسخ و امثال آن در روزگار ابن مقله وزير ، كه خطاطى مشهور بوده و خط نسخ را اختراع كرده ، به‌وجود آمده و پس از او خطاطان از وى تبعيت كرده‌اند و به خطوطى ديگر ، دست پيدا كرده‌اند و ابن مقله در عهد « 1 » . . . . گاهى مىگويند : كتاب فقه الرضا ، به عينه همان رساله‌اى است كه على ابن بابويه به فرزندش شيخ صدوق نوشته و انتساب آن به حضرت رضا عليه السّلام ، اشتباهى است كه از ناحيه اشتراك اسم و اسم پدر ايجاد شده است ، زيرا اسم پدر صدوق ، على و نام جدش موسى است . به دنبال اين اشتباه ، و با عدم توجه بدان ، پنداشته‌اند كه كتاب از على بن موسى الرضا عليهما السّلام است ، تا آنجا كه رساله مزبور را ، فقه الرضا ملقب ساخته‌اند ، و استاد علامه ( ملا ميرزا شيروانى ) نيز به همين نظريه تمايل داشته است . و گاهى ممكن است ، اين نظريه را بدين توضيح تأييد كرد ، كه علاوه بر اينكه رساله موسوم به فقه الرضا ، با رساله‌اى كه على بن بابويه ، براى فرزندش نوشته است ، در بسيارى از مسائل با يكديگر موافقت دارند ، رساله فقه الرضا مشتمل بر مسائل بىسابقه‌اى است ، از جمله مىتوان غسل جمعه را تا جمعهء ديگر به عنوان قضا به جاى آورد ، يعنى در هر روز از ايام هفته ، كه بخواهند مىتوانند قضاى غسل جمعه را به جاى آورند ، و حال آنكه مشهور و مروى آن است كه قضاى غسل جمعه ، ويژه روز شنبه است

--> ( 1 ) - عبارت پس از اين ، از اصل مطبوع حذف شده ، در پاورقى مىنويسد : بنا بر اصح اقوال ، ابن مقله در سال 328 هجرى درگذشته ، و وزير مقتدر و قاهر راضى عباسى بوده ، و 125 سال پس از شهادت حضرت رضا عليه السّلام كه سال 203 هجرى بوده درگذشته است - م .